آسيب هاي پنهان :
بستن كمر بند ايمني و استفاده از كيسه هاي هوا ميزان مرگ و مير و ناتواني ناشي از تصادفات وسايل نقليه را بطور قابل توجهي كاهش مي دهد . با اين وجود شما مطلع باشيد كه كمر بند ايمني و كيسه هاي هوا خودشان ميتوانند منجر به آسيب شوند . هنگامي كه بيمار دچار تصادف وسايل نقليه را ارزيابي مي كنيد ، بايد جستجو و سوال كنيدكه آيا ازكمر بند ايمني و كيسه هاي هوا استفاده شده است يا خير ؟
كمر بند ايمني :
كمر بند ايمني از هزاران آسيب جلوگيري كرده و جان تعداد بي شماري از افراد را نجات مي دهد . افرادي كه در تصادفات شديد وسيله نقليه درخطر پرت شدن از وسيله نقليه بوده اند زندگي خود را مديون كمر بند ايمني مي باشند .
با اين وجود اگر نيروي آسيب وارد شده به حد كافي زياد باشد ممكن است كوفتگي و حتي آسيب ارگانهاي داخلي زير كمر بند ايجاد شود ولي شدت اين آسيب ها بسيار كمتر از شدت آسيب در بيماراني است كه از كمر بند ايمني استفاده نكرده اند .
بستن غير صحيح كمر بند ايمني به طوري كه به جاي عبور از روي خارهاي ايلياك ، از روي شكم عبور كند ،احتمال آسيب ديدن ارگانهاي داخلي را افزايش خواهد داد . ( شکل 16-8)
كمر بند را طوري ببنديد كه زير خارهاي ايلياك قرار گيرد آن را روي مفصل هيپ محكم كنيد . اگر كمربندخيلي بالاتر از اين مكان بسته شود كاهش ناگهاني سرعت اتومبيل يا ترمز ناگهاني ، منجر به آسيب ارگانهاي داخل شكم مي شود . گاهي آسيب مهره هاي كمري حتي اگر بيماركمربند را صحيح بسته باشد ايجاد مي شود .
كيسه هاي هوا :
قبل از اينكه كيسه هاي هوا رايج شوند افرادي كه با سر تصادف مي كردند آسيب هاي قابل توجه در صورت و خونريزي داشتند كه آسیب را به طور واضح نشان می داد .با رايج شدن كيسه هاي هوا ،بدليل فرآيند هاي شيميايي كه منجر به باز شدن كيسه هاي هوا مي شوند سوختگي صورت و مشكلات تنفسي در بيماران مشاهده مي شود . گاهي نيز خراشيدگي هايي ناشي از خود كيسه هوا روي سر و صورت مشاهد مي شود با اين وجود با استفاده از كمر بند ايمني و كيسه هاي هوا بيماران ممكن است آسيب هاي قابل مشاهده نداشته باشند .
به ياد داشته باشيد كه بيمارانيكه دچار تصادفات قابل توجه وسايل نقليه شده اند ممكن است در ابتدا سالم تصور شوند . ولي دچار آسيب هاي جدي در ارگانهاي داخلي شده باشند .
هنگامي كه كيسه هوا باز مي شود بيماري كه كمر بند ايمني نبسته است ممكن است به بالا و پائين و اين طرف و آن طرف و حتي به فرمان برخورد كند
بنابراين هميشه زير كيسه هوا رانگاه كنيد تا ببينيد آيا فرمان اتومبيل دچار خم شدگي ياتغيير شكل شده است يا خير ؟
با رعايت احتياطات مربوط به ستون مهره ها ، بيمار را از ماشين بيرون بياوريد . اگر فرمان اتومبيل خم شده يا تغيير شكل يافته است شما بايد به فكر وجود آسيب هاي داخلي باشيد .
همچنين اگر فرمان اتومبيل خم يا دچار تغيير شكل نيز نشده باشد احتمال آسيب داخلي وجود دارد وضعيت عمومي بيمار ،سن وساير فاكتورها مي تواند حدس شما در مورد وجود آسيب هاي داخلي را تقويت كنند .
حتماًدر گزارشاتي كه به پرسنل بيمارستان تحويل مي دهيد ذكر كنيد كه آيا بيمار از كمر بند ايمني استفاده كرده بود و آيا كيسه هوا باز شده بود يا خير ؟
بيماران ترومايي با مكانيسم قابل توجه آسيب :
در هر بيمار با مكانيسم قابل توجه آسيب بايد يك ارزيابي سريع انجام شود تا آسيب هاي تهديد كننده حيات مشخص شوند . هدف از اين ارزيابي مشخص كردن مشكلات بيمار و تشخيص شرايط تهديد كننده حيات است كه در معاينه فيزيكي سريع شما كشف مي شوند .
ارزيابي سريع در بيمار ترومايي بايد در بيماران هوشيار و دچار كاهش سطح هوشياري مثل هم انجام شود ولي در يك بيمار هوشيار مي توانيد از خود بيمار به عنوان منبع اطلاعات استفاده كنيد و طي ارزيابي خود علايم را از خود بيمار بپرسيد .
يك جزء ضروري اين ارزيابي سريع ، ارزيابي ، با استفاد از حروف « DCAP - BTLS » مي باشد كه هر كدام نشانه يك كلمه مي باشند و براي اينكه راحت تر به ذهن سپرده شوند خلاصه شده اند .
براي هر ناحيه از بدن بايد ، آن ناحيه را از نظر وجود بد شكلي [1] ، كوفتگي [2] ، خراشيدگي [3] ، وجود سوراخ يا زخم[4] ، سوختگي [5] ، حساسيت [6] ، پارگي [7] و تورم[8] ، مشاهده و لمس كنيد (DCAP - BTLS)
به ياد داشته باشيد اگر طي ارزيابي سريع خود هر وضعيت تهديد كننده حيات را يافتيد ارزيابي خود را قطع كرده و به درمان آن وضعيت بپردازيد . هنگامي كه اين وضعيتهاي خطرناك درمان شوند شما ميتوانيد ارزيابي خود را ادامه دهيد .
ارزيابي سريع در تروما :
هنگامي كه براي انجام ارزيابي سريع آماده مي شويد ، اگر نياز است تصميم به انتقال و كمك خواستن از تيم اقدامات حمايتي پيشرفته را نيز مد نظر داشته باشيد .
مراحل زير را انجام دهيد .( مهارتهای عملی 1-8 )
1- هنگامي كه در حال كنترل ABC در بيمار مي باشيد مهره هاي گردني را نيز بي حركت سازيد و سطح هوشياري بيمار را ارزيابي كنيد .
2- سر را ارزيابي كنيد ، براي يافتن BTLS- DCAP و كريپيتوس به سر بيمار نگاه كرده وآنرالمس كنيد .
3- گردن را ارزيابي كنيد.براي يافتن(DCAP- BTLS ) و اتساع وريدهاي ژوگولار و كريپيتوس ،گردن را مشاهده كرده و لمس كنيد .
1- آتل گردن [9] را براي بي حركت ساختن مهره هاي گردن ببنديد .
2- قفسه سينه را ارزيابي كنيد . براي يافتنDCAP- BTLS ، حركات متناقض ( پارادوكس ) و كريپيتوس ، قفسه سينه را مشاهده و لمس كنيد . همچنين صداهاي ريوي را ارزيابي كنيد .
3- شكم را ارزيابي كنيد . براي يافتن DCAP- BTLS ، رژيديتي ( سفتي) و اتساع ،شكم رامشاهده كنيد .
4- لگن را ارزيابي كنيد. براي يافتن DCAP-BTLS لگن را ارزيابي و لمس كنيد . اگر بيمار در ناحيه لگن درد ندارد ، به آرامي لگن را به طرف پايين يا داخل فشار دهيد تا وجود تندرنس
(حساسيت در لمس ) و ناپايداري لگن را تشخيص دهيد .
5- هر 4 اندام را ارزيابي كنيد . براي يافتن DCAP-BTLS اندامها را مشاهده و لمس كنيد . همچنين نبض هاي انتهاي اندامها ، حس و حركت را به شكل قرينه ارزيابي كنيد .
6- با رعايت احتياطات ستون فقرات ، بيمار را بچرخانيد و قسمت خلفي بدن را ارزيابي كنيد . و براي يافتن DCAP-BTLS پشت بيمار را مشاهده و لمس كنيد .
7- علائم حياتي پايه راارزيابي كرده و History SAMPLE بگيريد . تشخيص احتمال وجود تروماي نخاعي ، يكي از وظايف اصلي شما به عنوان تكنسين پايه فوريتهاي پزشكي مي باشد .
شما بايد در بيمار با مكانيسم قابل توجه تروما ، بيمار مسموم دچار تروما ، بيمار دچار كاهش سطح هوشياري ، بيمار با شكايت درد گردن به دنبال تروما و بيماري كه حس يا حركت در هر يك يا تمام اندام هايش ندارد ، به فكر آسيب نخاعي باشيد . و بلافاصله شروع به بيحركت ساختن ستون مهره ها كنيد .
مرتب وضعيت هوشياري بيمار را كنترل كنيد . مطمئن شويد ، تمام بدن بيمار دچار تروماي قابل توجه ، در معرض ديد شما مي باشد . حال مي توانيد آنها را كاملا ارزيابي و درمانهاي لازم را انجام دهيد . تا چيزي را نبينيد نمي توانيد آن را درمان كنيد .
|
مهارتهاي عملي1-8 1- ABC را كنترل كنيد ، ستون مهره ها را بي حركت سازيد ، وضعيت هوشياري و سر بيمار را ارزيابي كنيد 2- گردن را ارزيابي كنيد 3- آتل گردني ( collar ) را ببنديد 4- قفسه سينه و صداهاي تنفسي را ارزيابي كنيد . 5- شكم را ارزيابي كنيد . 6- لگن را ارزيابي كنيد . 7- اندامها را ارزيابي كنيد 8- بيمار را بچرخانيد و پشت بيمار را ارزيابي كنيد . 9- علائم حياتي پايه را ارزيابي كرده و SAMPLE histroy بگيريد |
سرو گردن و مهره هاي گردن
موارد غير طبيعي را در سر و گردن و مهره هاي گردن جستجو كنيد . به آرامي سر و پشت گردن را براي يافتن بد شكلي ، تندرنس و كريپيتوس لمس كنيد . همچنين هنگام لمس از نظر خونريزي نيز ، اين نواحي را كنترل كنيد . كريپيتوس [10] يك صداي سايشي است كه اغلب در محلي كه دو انتهاي استخوان شكسته روي هم سائيده مي شوند شنيده شده يا احساس مي شود يا صداي خش خشي است كه توسط وجود حبابهاي هوا زير پوست ايجاد مي شود .از بيمار هوشيار بپرسيد كه آيا هيچ درد وحساسيتي در اين نواحي دارد ؟
سپس گردن را از نظر علائم تروما ، تورم و خونريزي بررسي كنيد . پوست را براي وجود هوا زير آن لمس كنيد كه به وجود هوا زير پوست آمفيزم زير جلدي گفته مي شود . به هر گونه توده يا برجستگي غير طبيعي در گردن دقت كنيد . نكته مهم اين است كه قبل از اينكه گردن را با يقه گردني بپوشانيد ، ارزيابي گردن را انجام دهيد . همچنين متوجه وريدهاي ژوگولار متسع و برجسته باشيد . اين وضعيت ممكن است در بيماري كه به پشت دراز كشيده است طبيعي باشد ولي وجود آن در يك بيمار نشسته ، نشانه مشكلاتي نظير نارسايي قلبي مي باشد . يافته هاي خود را به دقت يادداشت و گزارش كنيد . تا زماني كه از راه هوايي مطمئن نشده ايد و مهره ها را بي حركت نساخته ايد سراغ ساير مراحل ارزيابي نرويد .